Danh mục
VĂN BẢN MỚI
THƯƠNG HIỆU
ĐƯỜNG DÂY NÓNG
TIN TỨC & SỰ KIỆN
DN & SẢN PHẨM
HỘI NHẬP
KHỞI NGHIỆP & QTKD
LIÊN KẾT/HỢP TÁC
TIN CỘNG ĐỒNG (ICC)
XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI
THÔNG TIN THỊ TRƯỜNG
BẢN TIN GIÁ DỪA
HỘI CHỢ - TRIỂN LÃM
CƠ HỘI KINH DOANH
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
TIN CÔNG NGHỆ
KỸ THUẬT TRỒNG DỪA
DỪA VÀ SỨC KHỎE
VĂN HÓA DỪA
VIDEO CLIP
LỄ HỘI DỪA BẾN TRE
THỐNG KÊ NGÀNH DỪA
THƯ VIỆN ẢNH
HOẠT ĐỘNG HIỆP HỘI DỪA

“ Website này được xây dựng nhờ sự hỗ trợ của Dự án Phát triển kinh doanh với người nghèo Bến Tre (DBRP Bến Tre ) và sự góp sức của nhiều bạn bè. Hiệp hội Dừa Bến Tre rất mong thành viên của Hiệp hội và thân hữu xa gần tiếp tục giúp đỡ, góp ý và gởi tin - bài, để  Website ngày càng hoàn chỉnh và có ích”.

HIỆP HỘI DỪA BÊN TRE

Thông tin cần biết
 
Tìm hiểu vai trò của cây dừa trong việc bảo vệ môi trường và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu
08-12-2014

Nguyễn Thị Kim Loan - TS. Trưởng phòng CTSV - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh.

Tìm hiểu vai trò của cây dừa trong việc bảo vệ môi trường và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu

1. Đặc điểm sinh học của cây dừa
Dừa (Cocos nucifera L.) là loài cây thuộc họ Cau (Arecaceae). Dừa có nguồn gốc từ đảo Andaman, vịnh Bengan, Ấn Độ, được trồng rộng rãi ở nông thôn Việt Nam, xung quanh hồ ao, mương rạch, lạch. Dừa là cây thân trụ cao tới 20m. Thân nhẵn, có nhiều sẹo to do bẹ lá rụng để lại. (Từ điển cây thuốc Việt Nam, NXB Y học, 1997, Võ Văn Chi, trang 425, mục 174).
Lá rất to hình lông chim mọc thành chùm ở ngọn cây. Phát hoa được một mo bao lấy, hoa được mang trên một gié đặc biệt to gọi là buồng. Hoa đơn phái đồng chu, hoa đực riêng, hoa cái riêng trên một cây. Quả gồm vỏ ngoài màu lục hay vàng nhạt tuỳ từng giai đoạn quả chín; vỏ giữa màu nâu có nhiều sợi, vỏ trong cứng với ba lỗ phía gốc. (Nguyễn Thị Lệ Thuỷ, 2009, http://www.dost -bến tre.gov.vn)
Dừa thích nghi với các điều kiện thổ nhưỡng (đất cát duyên hải, đất phù sa, đất núi lửa, đất thịt, đất laterit trên đồi, đất san hô, đất phèn mặn…). Vì vậy, cây dừa có thể trồng được trên các loại đất khác nhau từ đất nghèo dinh dưỡng đến đất giàu. Dừa thích hợp nhất ở đất thịt pha cát - đất dẫn và tháo nước tốt, có nhiều lỗ thông khí và có nguồn nước ngầm ngọt cung cấp chất dinh dưỡng cho cây. 
Điều kiện sinh thái tốt nhất để dừa phát triển và cho năng suất cao là đất trồng có độ cao nhỏ hơn 300m so với mực nước biển, pH từ 5 -8, nhiệt độ 27- 290C, độ ẩm không khí 80-90%, lượng mưa 1500-2300mm năm, thời gian chiếu sáng khoảng 2000-2700 giờ năm.1
2. Phân bố của cây dừa trên thế giới và ở Việt Nam
Ngày nay, dừa được trồng khá phổ biến ở các vùng nhiệt đới, đặc biệt là đảo hay các vùng ven biển. Dừa được tìm thấy ở những nơi trên thế giới nằm giữa 20 vĩ độ Bắc và 20 vĩ độ Nam so với đường xích đạo.2
1.1. Trên thế giới
Theo số liệu của FAO (2011), thế giới có khoảng 11,86 triệu ha đất canh tác dừa, được trồng ở 93 quốc gia. Cây dừa phân bố khá rộng khắp ở khu vực nhiệt đới và cận xích đạo, trải dài từ Đông bán cầu sang Tây bán cầu. Tuy nhiên, cây dừa tập trung nhiều nhất ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.
Cây dừa được phân bố nhiều nhất ở vùng Đông Nam Á 60,89%; kế đó là vùng Nam Á (19,74%); vùng Châu Đại Dương (4,6%). Sau đó là vùng Châu Mỹ La Tinh, mà chủ yếu là Brazil (2,79%). Các đảo quốc ở vùng biển Caribbean đóng góp 0,97%; và Trung Quốc, mà chủ yếu là đảo Hải Nam, chiếm tỷ trọng 0,24%. Các vùng còn lại đóng góp 10,75% diện tích.
Ở khu vực Đông Nam Á, các quốc gia có diện tích dừa đáng kể là Philippines, Indonesia, Thái Lan, Malaysia và Việt Nam. Ở khu vực Nam Á, hai quốc gia trồng dừa nhiều nhất là Ấn Độ và SriLanka. Ở Châu Đại Dương mà chủ yếu là các đảo quốc và các vùng lãnh thổ là đảo nổi, hai nơi trồng dừa nhiều nhất là Papua New Guinea và Vanuatu. Ở Châu Mỹ La Tinh, quốc gia trồng nhiều dừa nhất là Brazil. Đây cũng là 10 quốc gia có diện tích dừa lớn nhất thế giới. Các quốc gia và lãnh thổ còn lại đóng góp 15,4% diện tích dừa thế giới.
Các quốc gia có diện tích canh tác dừa lớn nhất, vượt hơn 1 triệu ha là Philippines (28,7%); Indonesia (27,2%); Ấn Độ (16%). Chỉ riêng ba quốc gia này đã đóng góp gần ¾ tổng diện tích dừa thế giới (71,9%). Các nước trồng dừa quan trọng khác có diện tích dừa ít hơn 1 triệu ha là Sri Lanka (3,3%), Brazil (2,4%); Thái Lan (2,0%); Papua New Guinea (1,8%); và Malaysia (1,4%). Các nước còn lại đều có diện tích dừa không quá 1% diện tích dừa thế giới.
1.2. Ở Việt Nam
Nước ta có khí hậu nhiệt đới, có nhiều sông ngòi và bờ biển trải dài từ Bắc đến Nam nên Việt Nam có đủ điều kiện về khí hậu, thủy văn và thổ nhưỡng để cây dừa sinh trưởng và phát triển tốt. Dừa không chỉ sống ở đồng bằng, mà cả miền trung du, đồi núi cũng có dáng đứng của dừa. Dừa sống ở vùng nước ngọt, phù sa quanh năm tươi mát, dừa sống tốt trong vùng nước lợ. Cây dừa có địa bàn khu trú khá rộng, và đặc biệt phát triển tốt từ tỉnh Thừa Thiên Huế đến mũi Cà Mau, chủ yếu tập trung ở các vùng đồng bằng ven biển.
Các giống dừa có ở Việt Nam gồm: Dừa Xiêm (Xiêm Xanh, Xiêm Lửa, Xiêm Lùn), dừa Ẻo, dừa Dứa (nhóm quả nhỏ, nhóm quả trung bình, nhóm quả lớn), dừa Lửa, dừa Tam Quan, dừa Sáp, dừa Ta, dừa Dâu, dừa Giấy, dừa Lùn cao sản, dừa lai (JVA1,JVA2), dừa Sọc. Dừa Sọc là loại dừa mới lạ và cực kì quý hiếm.
Theo số liệu của ngành Dầu thực vật thì diện tích dừa Việt Nam đạt đến 330.000 ha vào cuối thập niên 80. Sau đó đã giảm sút nhanh còn 154.000 ha (thống kê của FAO, 2004). Năm 2010, diện tích trồng dừa ở nước ta đạt khoảng 200.000 ha, được trồng từ Bắc đến Nam nhưng nhiều nhất là ở vùng ĐBSCL với trên 70%, kế đến là các tỉnh Nam Trung Bộ (từ Đà Nẵng trở vào) chiếm gần 20%. Ở ĐBSCL, diện tích trồng dừa nhiều nhất là Bến Tre (38.000 ha), kế đến là Trà Vinh (12.418 ha), Bình Đị nh (12.000 ha). Diện tích trồng dừa giảm trong giai đoạn thập niên 90 của thế kỷ XX. 
3. Vai trò của cây dừa trong việc bảo vệ môi trường
3.1. Vai trò trực tiếp
3.1.1. Điều hòa khí hậu:
Cũng giống như các loại cây xanh khác, dừa góp phần quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, đặc biệt khi dừa được trồng thành những khu vườn rộng lớn. Trong vườn dừa, không khí trong lành, thời tiết mát mẻ, dễ chịu hơn hẳn ở bên ngoài. Nó chính là cỗ máy điều hòa tự nhiên tuyệt vời nhất.
Cây dừa có tác dụng lớn trong việc cải thiện khí hậu vì mỗi cây dừa có nhiều tàu lá dừa dài từ 3 - 6m tạo độ che phủ lớn, có khả năng ngăn chặn và lọc bức xạ mặt trời làm giảm bớt sức nóng xuống mặt đất. Đối với độ ẩm, rừng cây là nguồn cung cấp lượng ẩm cho khí quyển thông qua quá trình thoát hơi nước từ mặt lá và thân cây. Trời hạn, tàu dừa bị co lại để ngăn chặn quá trình bốc hơi nước, khi có mưa lại mở ra giúp giữ độ ẩm cho đất và không khí. Ngoài ra cây dừa có nhiều tàu, mọc thành chùm ở ngọn cây giúp kiểm soát gió và lưu thông gió.
3.1.2. Bảo vệ môi trường
3.1.2.1. Cải thiện môi trường không khí
Vườn dừa được xem như những cỗ máy vệ sinh cần mẫn góp phần làm cho môi trường trong lành, bớt độc hại bởi chúng có khả năng hấp thụ, lọc, hút bớt lượng các chất khí độc hại (Carbonic, Anhidric, Sunfua, Fuo, Clo, Amôniắc), cung cấp O2, làm sạch không khí và giảm tiếng ồn.
Không khí chứa bụi khi thổi qua các hàng cây thì các hạt bụi sẽ bám vào mặt lá cây do lực ma sát và trọng lượng của bản thân hạt bụi. Các luồng không khí thổi qua tán lá cây sẽ bị lực cản làm cho tốc độ của luồng không khí giảm và loãng đi. Do đó một phần bụi sẽ ngưng đọng trên lá cây làm không khí sạch hơn.
3.1.2.2. Bảo vệ môi trường đất, môi trường nước.
Hệ thống rễ dừa phần lớn tập trung ở xung quanh gốc trong vòng bán kính 1,5 - 2m. Rễ có thể ăn sâu đến 4m, trong đó 50% rễ tập trung ở 50cm lớp đất mặt. Dừa không rễ cọc chỉ có một khối rễ rất lớn mọc chi chít quanh gốc: Rễ dài nhất đến 15 -20m, thường mọc ngang và bò xa để kiếm thức ăn3.
Nhờ có bộ rễ chằng chịt và có khả năng ăn sâu mà cây dừa có thể giữ đất rất tốt và giữ nước cho đất, chống xói mòn, khô hạn, lũ lụt, lốc xoáy và có tác dụng ngăn mặn. Chính vì thế mà người dân thường trồng cây dừa để giữ bờ đê, ngăn mặn xâm nhập vào vùng ngọt.
Cây dừa được xem như cây lâm nghiệp, có độ che phủ cao và rất tốt trong việc gìn giữ và bảo vệ môi trường sống cho con người trước sự phát triển công nghiệp và đô thị hóa. Vườn dừa góp phần điều tiết dòng chảy trên mặt đất, bảo vệ, cải tạo làm tơi xốp đất, giữ nước cho sản xuất, hạn chế sức phá hoại của gió ngăn sự di chuyển của cát vào sâu đất liền, ngăn chặn gió, bão…
Bên cạnh đó, các thảm cây xanh làm tăng chất lượng nước các thủy vực do hấp thụ chất ô nhiễm từ nước chảy tràn bề mặt, làm giảm lượng nước tập trung vào nguồn nước mặt và tăng trữ lượng nước ngầm. Cây dừa được khuyên trồng thay thế cây tạp ven sông để chống sạt lở bờ sông.
3.2. Vai trò gián tiếp
3.2.1. Các sản phẩm bảo vệ môi trường được tạo ra từ dừa
Tất cả các phần khác nhau của cây dừa đều được con người sử dụng để tạo ra các sản phẩm phục vụ nhu cầu của con người. Đối với thị trường trong nước, các cơ sở chế biến xơ dừa, mụn dừa cung cấp nguyên liệu để sản xuất ra các sản phẩm có giá trị cao như chỉ xơ dừa, thảm dừa, đất sạch…
Xơ dừa có khả năng hút nước rất tốt nên ở Sóc Trăng người ta dùng xơ dừa khô hút dầu tràn ra môi trường sông, rạch.
Lưới sinh thái từ xơ dừa được ứng dụng ở nhiều lĩnh vực. Trong ngành môi trường, lưới xơ dừa được sử dụng làm thảm chống xói mòn, sử dụng trong việc làm giảm lực gió, sóng biển, kiểm soát việc hình thành đồi cát... Lưới xơ dừa còn được dùng phủ mặt đất, tạo các lối đi không bụi trong các khu du lịch sinh thái; dùng để kè bờ sông, ao hồ. Trong nông nghiệp, lưới xơ dừa dùng lót để tạo các lớp đất trồng rau sạch, ươm giống, bao bọc cây chống rét mùa đông... Lưới xơ dừa còn dùng cho những công trình chống sạt lở bờ kè hay phủ đất trống đồi trọc; nối xơ dừa quấn vào cây để giữ ẩm; gối ôm xơ dừa dùng để trồng cây và rau sạch.... Hay phần bụi xơ dừa (còn gọi là mụn dừa) được tước từ chỉ xơ dừa ra thì dùng làm phân bón hữu cơ; trộn hỗn hợp mụn dừa cải tạo đất; mụn dừa nay được ép thành đất sạch dùng cho công nghệ trồng rau sạch, trồng hoa kiểng và một số loại cây ăn trái....
3.2.2. Góp phần tiết kiệm tài nguyên.
Ngày nay vấn đề tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường được quan tâm bởi tất cả mọi người. Việc sử dụng các sản phẩm hữu cơ có khả năng tiêu hủy nhanh, ít gây ô nhiễm môi trường sẽ được mọi người lựa chọn thay cho các sản phẩm từ nhựa và các nguyên liệu khác có thời gian phân hủy rất lâu, gây ô nhiễm môi trường.
* Sử dụng giẻ dừa để thay túi nylon trong giai đoạn ươm cây giống
Giẻ dừa (bộ phận giúp lá dừa ôm chặt  vào thân cây) có kích thước to, dẻo dễ uốn thành túi có thể sử dụng thay cho túi nilon trong giai đoạn ươm cây giống. Rễ cây trong túi làm bằng giẻ dừa phát triển rất mạnh, có thể xuyên qua lớp giẻ dừa. Khi phân hủy túi giẻ dừa tạo thêm chất mùn cho đất. Kết thúc quá trình ươm cây giống phát triển tốt trong bầu ươm là 100%. Bầu ươm có độ bền đáp ứng được việc vận chuyển đi xa.
Sản phẩm “Bê-tông nhẹ cốt liệu gáo dừa” của Nguyễn Tấn Khoa (đại học Bách khoa tp.HCM) đạt một trong ba giải thưởng cao nhất của cuộc thi Ý tưởng Xanh 2009 và được công ty Toyota Việt Nam (TMV) hỗ trợ 250 triệu đồng để triển khai vào thực tế. Việc lắp ghép nhà bằng loại bê tông này có thể sử dụng được ở rất nhiều nơi, đặc biệt là những vùng địa chất yếu nhờ tỷ trọng nhẹ hơn bê-tông thường. Một ưu điểm nổi bật nữa của các tấm bê-tông cốt liệu gáo dừa là khả năng cách âm cách nhiệt rất tốt. (Nguồn: Báo Sài Gòn tiếp thị, 2011).
Ông Trần Phong - Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Truyền thông Môi trường - Tổng cục Môi trường nhận định: “Bê-tông nhẹ cốt liệu gáo dừa có đóng góp rất tốt cho hoạt động bảo vệ môi trường. Sản phẩm này đem lại lợi ích kép vì vừa tận dụng được nguyên liệu địa phương, giảm nguyên liệu khác mà chi phí và giá thành ở mức có thể chấp nhận được”.4
* Sử dụng dầu dừa để sản xuất dầu nhờn máy bay và nhiên liệu cho việc chạy xe máy.
Các chuyên gia của Trung tâm nhiệt đới Nga- Việt đã phát triển công nghệ bảo dưỡng máy bay tối ưu từ dầu mỏ và dầu dừa hoặc dầu cọ, cho phép giảm chi phí bảo quản máy bay xuống 4 lần.5
Người dân trên đảo Bougainville ở Papua New Guinea đều đang vận hành xe cộ và máy phát điện của mình bằng nhiên liệu dầu dừa. Không chỉ rẻ, nó còn là nhiêu liệu thân thiện với môi trường. Hiện loại nhiên liệu này đang thu hút sự chú ý của các nước như Iran, các quốc gia châu Âu.6
Các sản phẩm phục vụ nhu cầu hàng ngày của con người:
Từ các phần khác nhau của cây dừa, với sự sáng tạo, những bàn tay con người đã “thổi hồn” vào cây dừa để tạo ra hơn 2.500 sản phẩm gần gũi với đời sống, sinh hoạt 7. Thân và gáo dừa làm đũa, muỗng, nĩa, đĩa, bình, ly, tách, hộp đựng thuốc, gạt tàn thuốc, gương, lược, túi xách tay, đồi mồi, tôm, cua, ếch, nhái, bình hoa, có cả các loại cúp bóng đá,…trông thật là xinh. Rất khó tưởng tượng nổi ở đồ chơi cho trẻ em, ngoài búp bê còn có cả xe lôi có người kéo, đến xe ngựa, xe lôi đạp, xe lôi máy, rồi Vespa, máy bay, xe Jeep, lồng đèn, lẵng hoa. Mo nan làm thuyền hoa. Cọng lá dừa làm giỏ xách, lẵng hoa. Xơ dừa làm đủ các loại thảm hình thù con thú, con cá. Trái dừa nào có hình dáng đẹp thì làm 12 con giáp, năm nào con đó trừ năm Tỵ và Thìn, trái dừa xấu thì làm giò lan, tổ chim, ….lá dừa dùng để thắt cào cào, châu chấu, đồng hồ, nhẫn, con rết, con chim, chong chóng, kèn lá.
3.2.3. Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
 
Mô hình của việc dạy và học trong giáo dục môi trường hiện nay:
Giáo dục vì môi trường: Tạo sự quan tâm thực sự đối với chất lượng môi trường và thừa nhận trách nhiệm con người phải bảo vệ môi trường.
Giáo dục về môi trường: Cung cấp những kiến thức về môi trường
Giáo dục trong môi trường: Sử dụng môi trường thiên nhiên hoặc nhân tạo như một địa bàn, một phương tiện để giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Với cách tiếp cận này, môi trường sẽ trở thành “phòng thí nghiệm thực tế” đa dạng, sinh động cho người dạy và người học. Giáo dục trong môi trường giúp người học phát huy tiềm năng, học hỏi kinh nghiệm và đặc biệt là trực tiếp tham gia vào các hoạt động tìm hiểu, nghiên cứu và bảo vệ môi trường. Áp dụng mô hình giáo dục trong môi trường, vườn dừa được sử dụng như một công cụ cho dạy học, một phòng thí nghiệm tự nhiên để triển khai các hoạt động giáo dục môi trường nhằm đạt các mục tiêu cung cấp kiến thức môi trường cho người học. Từ đó người học sẽ có nhận thức đúng về các vấn đề môi trường, có ý thức bảo vệ môi trường và tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, có kỹ năng giải quyết các vấn đề về môi trường, vận động mọi người tham gia bảo vệ môi trường.
Các hình thực hoạt động: tổ chức tham quan vườn dừa, tổ chức các chương trình trồng dừa, tổ chức tham quan các khu vực sản xuất các sản phẩm từ dừa: Giới thiệu các sản phẩm thân thiện với môi trường, từ đó vận động mọi người thay đổi thói quen tiêu dùng, góp phần bảo vệ môi trường.
4. Khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu
Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang hiện hữu trên thế giới và được nhân loại quan tâm. Đó là do BĐKH đã và đang tác động sâu rộng và mạnh mẽ đến đời sống kinh tế-xã hội và môi trường toàn cầu. Đối với Việt Nam, biến đổi khí hậu đang dần có những tác động mạnh mẽ. Việt Nam được đánh giá là một trong những nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng của BĐKH, trong đó đồng bằng sông Cửu Long là một trong hai đồng bằng dễ bị tổn thương nhất do nước biển dâng. (Lê Văn Khoa (CB), Trần Trung Dũng, Lưu Đức Hải, Nguyễn Văn Viết, 2013, Giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu, Nxb. Giáo dục Việt Nam).
Trong hội thảo về biến đổi khí hậu và nước biển dâng do Bộ Tài nguyên và Môi trường và Tổ chức Phát triển của Liên Hiệp quốc (UNDP) phối hợp tổ chức tại thành phố HCM, các nhà khoa học nhận định đến năm 2100, nhiệt độ ở Việt Nam sẽ tăng thêm 30C và mực nước biển sẽ dâng lên thêm 1m so với hiện nay.
Hội thảo “Tác động của biến đổi khí hậu đối với đồng bằng sông Cửu Long” do Trung tâm Giáo dục Truyền thông Môi trường tổ chức ngày 02 và 03/10/2010 tại Cần Thơ với sự tham gia của nhiều nhà khoa học đã đưa ra nhiều cảnh báo và các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long.
Theo các nhà khoa học, biến đổi khí hậu tác động chủ yếu làm nước biển dâng gây ngập lụt, xâm nhập mặn, nhiệt độ tăng cao, thời tiết diễn biến bất thường (mưa, bão, lũ lụt, hạn hán, suy giảm tài nguyên nước, nhiễm phèn… ). Qui mô và mức độ của sự thay đổi khí hậu ngày càng tăng là các đe dọa cho những vùng đồng bằng ven biển, nhất là ở đồng bằng sông Cửu Long. Báo cáo tại Hội thảo “Nông nghiệp Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu: Cơ hội và Thách thức”, Ngày 10/9/2010 do Bộ NN&PTNT tổ chức cho biết diện tích vùng ngập mặn trên 4‰ lên đến 1.300 nghìn ha. Đồng bằng Sông Cửu Long chịu tình trạng xâm nhập mặn do nước biển dâng lên và vì tình trạng khô hạn. Mặn xâm nhập sâu hơn vào đất liền, đặc biệt tại các cửa sông lớn ở đồng bằng Sông Cửu Long có những chỗ nước mặn đi sâu đến hơn 40kilomet tính từ cửa biển.
Để ứng phó với biến đổi khí hậu, cần có sự nghiên cứu phát triển các giống cây phù hợp trong vùng ngập mặn. Dừa là loại cây nông nghiệp được đánh giá có khả năng chống chịu được các nguy cơ trên, trở thành một đối tượng cây trồng quan trọng trong hệ thống canh tác, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững trong tương lai, nhất là cho các vùng đồng bằng thấp ven biển.
Qua thực tế nhận thấy, nhiều nơi vùng trọng điểm trồng dừa của tỉnh Bến re (vùng lợ), hàng năm bị nước mặn 4‰ xâm nhập 3-4 tháng nhưng nhiều giống dừa phát triển rất tốt, năng suất cao. Dừa xiêm đỏ là loại cây có sức chống chịu tốt với vùng đất nhiễm mặn và chịu được phèn được trồng rất nhiều ở Bến Tre.
Ở các xã Phú Hội, Long Thọ (huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai) đã trồng hơn 20 ha dừa xiêm lùn. Loại cây này mang lại sức sống mới cho vùng đất nhiễm mặn ven kênh rạch, vốn không thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Ông Trần Tiến Nhạn, Chủ tịch Hội Nông dân xã Long Thọ, cho biết: Sắp tới, việc trồng dừa xiêm lùn sẽ được nhân rộng vì xã còn khoảng 60 ha đất ngập mặn trồng cây khác không hiệu quả”.
Rễ dừa là rễ chùm gồm rễ trụ, rễ cạnh, rễ hô hấp và rễ hấp thu. Rễ hô hấp làm nhiệm vụ đem không khí cho cây ở những vùng đất thiếu không khí. Rễ hấp thu có nhiệm vụ hút nước và chất dinh dưỡng cung cấp cho cây. Ở những vùng đất khô, mực nước ngầm sâu thì bộ rễ phân bố xuống sâu; ở vùng mưa nhiều, mực nước ngầm cao thì bộ rễ phân bố nông. Khi trời nắng hạn, bộ phận rễ con co lại để có sức đề kháng, khi có nước, bộ phận ấy lại nở ra   và phát triển, do đó cây dừa có sức chịu đựng được hạn hán một thời gian. Rễ dừa tập trung nhiều (thường mỗi cây dừa có từ 4000-7000 rễ cạnh, cá biệt có cây đạt 11.000 rễ) nên cây dừa có sức chống chịu được gió lớn.
Lá dừa có tác dụng làm giảm được sức gió làm giảm sức nóng mặt trời giúp dừa có thể thích ứng tốt trong điều kiện BĐKH. 
Điều kiện sinh thái để dừa phát triển khá rộng: Nhiệt độ từ 20 -300C, lượng mưa từ 1.500-2.200 mm, đất có độ pH từ 5-8…
Chính vì vậy, dừa là cây có thể chống chịu với biến đổi khí hậu rất tốt. Ngoài ra, dừa còn có ý nghĩa sinh thái môi trường và là cây trồng tiên phong ở những vùng đất mới khai hoang thường xuyên bị lũ lụt.
5. Kết luận
Dừa là cây trồng thích hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở Việt Nam. Cây dừa được trồng khá phổ biến vì thích hợp trên những vùng đất khác nhau từ đất nghèo dinh dưỡng đến đất giàu. Điều kiện sinh thái để dừa phát triển khá rộng. Dừa có khả năng chịu mặn, chịu gió, chịu bão… Vì vậy, dừa được xem là một loại cây trồng có khả năng thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Cây dừa không chỉ có vai trò trực tiếp mà còn có vai trò gián tiếp trong việc bảo vệ môi trường:
Vai trò trực tiếp: Điều hòa khí hậu, cải thiện môi trường không khí, bảo vệ môi trường đất, môi trường nước.
Vai trò gián tiếp: Con người có thể tạo ra các sản phẩm bảo vệ môi trường từ các phần khác nhau của cây dừa. Lưới sinh thái từ xơ dừa được sử dụng như là thảm chống xói mòn, giảm lực gió, sóng biển, kiểm soát việc hình thành đồi cát, dùng để kè bờ sông, ao hồ. Trong nông nghiệp, lưới xơ dừa dùng lót để tạo các lớp đất trồng rau sạch, ươm giống, bao bọc cây chống rét mùa đông...
Tất cả các phần của cây dừa (quả, thân, lá, gáo dừa…) đều có thể sử dụng để tạo ra hơn 2.500 sản phẩm phục vụ nhu cầu con người. Điều này giúp tiết kiệm một lượng tài nguyên đáng kể.
Vườn dừa có thể được sử dụng như một phòng thí nghiệm để thực hiện việc giáo dục môi trường. Các hoạt động giáo dục môi trường gắn với thực tế sẽ góp phần nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm của con người đối với môi trường. Từ đó hành vi của con người sẽ thay đổi theo hướng thân thiện với môi trường.

CHÚ THÍCH:
1. Hoàng Văn Đức, Việt Chy (sưu tầm và dịch), 1983: Một số tư liệu về cây dừa, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội.
2. Hoàng Văn Đức, Việt Chy (sưu tầm và dịch), 1983: Sđd.
3. Lê Văn Dư 1961: cây dừa: Kỹ thuật trồng và chế biến, Nxb. Nông thôn.
4. Nguồn: Lệ Quyên, http://www.bentre.gov.vn/
5. http://www.khoahoc.com.vn, ngày 20/6/2012
6. http://www.khoahoc.com.vn, ngày 31 5 2007, Tường Vy
7. Ngồn: http://www.bentre.gov.vn/

TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Lê Huy Bá, 1996: Môi trường khí hậu thay đổi, mối hiểm họa của toàn cầu, Nxb. TpHCM.
2. Bộ NN và PTNN, 2010: Hội thảo “Nông nghiệp Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu:
Cơ hội và Thách thức”, Ngày 10/9/2010.
3. Võ Văn Chi, 1997: Từ điển cây thuốc Việt Nam, Nxb. Y học.
4. Nguyễn Văn Dõng,1962: Đời sống cây dừa và kinh nghiệm trồng dừa miền Nam, Nxb. Khoa học.
5. Lê Văn Dư, 1961: Cây dừa: Kỹ thuật trồng và chế biến, Nxb. Nông thôn
6. Hoàng Văn Đức, Việt Chy (sưu tầm và dịch) 1983, Một số tư liệu về cây dừa, Nxb. Nông
nghiệp, Hà Nội.
7. Trần Tiến Khai, 2011, Báo cáo nghiên cứu phân tích chuỗi giá trị dừa Bến Tre
8. Lê Văn Khoa (CB), Trần Trung Dũng, Lưu Đức Hải, Nguyễn Văn Viết 2013: Giáo dục
ứng phó với biến đổi khí hậu, Nxb. Giáo dục Việt Nam.
9. Trần Văn Hâu, Nguyễn Bảo Vệ, Lê Thanh Phong 2005: Giáo trình cây đa niên, Đại học Cần Thơ.
10. Nguyễn Kim Hồng (CB) 2002: Giáo dục môi trường, Nxb. Giáo dục.
11. Bình Nguyên, 2013: Trồng dừa xiêm trên đất mặn, báo Đồng Nai.
12. Nguyễn Thị Lệ Thuỷ, 2008: Nghiên cứu tạo một số giống dừa có năng suất cao và chất
lượng đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu,Viện nghiên cứu dầu và cây có dầu.
13. Phan Thị Yến Tuyết, 2014: Đời sống kinh tế-văn hóa-xã hội của các cộng đồng cư dân vùng biển, đảo Nam Bộ, Đề tài trọng điểm của Đại học Quốc gia thành phố HCM (2008-2010), NXB Đại học Quốc gia.
14. http://www.khoahoc.com.vn
15. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre: http: www.dost-bến tre.gov.vn
16. FAOSTAT: http:// faostat.fao.org./default.aspx
17. Uỷ ban nhân dân tỉnh Bến Tre: http://www.bentre.gov.vn
18. Asia and pacific coconut community: http://www.apccsec.org

Bài đăng trong: Kỷ yếu Hội thảo quốc tế "Cây dừa Việt Nam - Giá trị và tiềm năng",
do Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh in và phát hành tháng 8 năm 2014.

Các tin khác:
Cây dừa - Cây của cuộc sống - Cây dừa trước nguy cơ biến đổi khí hậu
Cây dừa trong ẩm thực của người dân Bến Tre
Ẩm thực dừa ở Bến Tre từ góc nhìn địa văn hóa
Cây dừa Việt Nam với ngành du lịch đương đại: Nhìn từ góc độ cộng đồng địa phương và khách du lịch
Mô hình vườn dừa du lịch ở Bến Tre
Cây dừa với phát triển du lịch văn hóa huyện Sông Cầu tỉnh Phú Yên
Cây dừa với việc khai thác sản vật địa phương ở Đồng bằng sông Cửu Long phục vụ du lịch
Phát triển du lịch làng nghề ở Bến Tre
Cây dừa trong sự phát triển du lịch bền vững ở Bến Tre
Cây Dừa - Góc nhìn từ ngành du lịch
 
THĂM DÒ Ý KIẾN
Theo bạn, chất lượng nội dung Website này như thế nào ?
Rất phong phú
Khá phong phú
Chưa phong phú
Ý kiến khác
Dành cho Quảng cáo
Cơ sở SX Thạch dừa Minh Tâm
DNTN Hưng Long
Công ty Cổ phần Chế biến Dừa Á Châu
Công Ty TNHH MTV Xuất Nhập Khẩu Huy Thịnh Phát
Thương hiệu mạnh
Cơ sở Dừa Xanh Bến Tre
Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Bến Tre
Thạch dừa Minh Châu
Cty TNHH MTV Chế biến Dừa Lương Quới
Công ty TNHH Vĩnh Tiến
Công ty TNHH chế biến sản phẩm dừa Cửu Long
Công ty Cổ phần Đầu tư Dừa Bến Tre
Kẹo dừa Thanhh Long
DNTN Trương Phú Vinh
Công ty Lê An
Công ty Cổ phần Mỹ phẩm dừa Phú Long
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 25.722.498
Online: 26
Sản phẩm doanh nghiệp
 
Trang chủ | Dịch vụ | Liên hệ - Góp ý
Về đầu trang
 
thiet ke web thiet ke web hcm thiet ke web vung tau thiet ke web gia vang hoa dat hoa dat son nuoc son nuoc noi that binh sua tre em san xuat moc khoa may ao thun